Drög að frumvarpi til laga um rýmiseignir og afnám undanþágu orkumannvirkja frá fasteignamati

Ferill málsins

• Málið var á dagskrá fundar
• Fundargerð með málinu lögð fram á öðrum fundi
• Upptaka af umræðu

1. 2026

   2. mars 2026 Bæjarráð, fundur 933 liður 3

   Framlögð drög að frumvarpi til laga um rýmiseignir og afnám undanþágu orkumannvirkja frá fasteignamati.

   Bæjarráð felur bæjarstjóra að veita umsögn um málið.

2. 5. mars 2026 Bæjarstjórn, fundur 411 liður 2.3

   Fundargerðin „Bæjarráð - 933“ var lögð fram á fundinum. Málið er liður í henni.

   Opinber fundargerð á fjardabyggd.is

   Spila upptöku frá 0:24:44

   Upptaka bæjarstjórnarfundar 411. Tölva fann kaflann og tímasetningin getur skeikað. Myndbandið er sótt frá YouTube þegar þú ýtir á spila, ekki fyrr. Opna á YouTube

   Sjálfvirk uppskrift af kaflanum

   Tölva skrifaði þetta upp eftir hljóðinu. Villur eru algengar, einkum í nöfnum og tölum, og þetta er ekki orðrétt tilvitnun. Upptakan sjálf er heimildin.

   • 0:24:44 orkumannvirkja frá fasteignamati og við höfum svo sem verið með þetta mál svona hangandi yfir okkur undanförnum árum þetta er búið að vera í samtali og við höfðum verið svo sem oft rætt þetta bæði í bæjarráði og hér í bæjarstjórn innan fundargerða samtaka orkusveitarfélaga og núna eru þessi drög komin og við vorum að fela þarna bæjarstjóð
   • 0:25:12 og við vorum að fela þarna bæjarstjóra og bæjarritara veita umsögnarmálið var búið að opna fyrir umsagnaferli fram til þessa hefur þessi frumvarpsdrög snúið að afnámi á undanþágu fasteignaskatts af orkumannvirkjum að búa að vera nokkuð mikið samráð undanfarin ár um þetta frumvarp og ákall frá
   • 0:25:40 ákall frá samtökum orkusveitarfélaga að ríkið kæmi með einhverjar lausnir varðandi það að orkusveitarfélar vilja fá einhvern sanngjarnan hlutdeild af þessum mannvirkjum sem eru innan þeirra sveitarfélaga og þarna er búið að vinna það ágætlega þó svo að það þurfi svolítið að rýna í þessar reikniformúlur
   • 0:26:08 til þess að svona kaf ofan í hvaða áhrif þetta hefur persónulega hef ég talsverðar áhyggjur af því hvað þetta þýðir inn í verðlagið á orku þetta er fjórir og hálfur milljarður sem kæmi þarna til orkufyrirtækja að greiða aukalega í skatt og það þarf auðvitað að fara í einhverjar greiningar á því
   • 0:26:36 einhverjar greiningar á því hvaða áhrif það mundi hafa hvort það þyrfti að fara í einhverja áfangaskiptingu á því eða eitthvað slíkt en svo er jafnframt ákvæði um hvalrekaákvæði svokallað og þá er þar komið inn hámark fasteignaskattstekna sveitarfélag á hvern íbúa vegna stóriðju og orkumannvirkja og stóriðjan er þarna allt í einu komin inn
   • 0:27:04 og þetta ákvæði er að öllu leyti stórfurðulegt þarna er komin tillaga um að breyta skattlagningu á stóriði sem gengur þá helst út á það ráðherra fái einhvers konar ægivald yfir því að ákvarða fasteignaskatt á stóriðinu og kjósi hann svo og jafnframt er þarna verið að leggja til
   • 0:27:32 jafnframt er þarna verið að leggja til að fari fasteignagjöld einhvers tiltekna stóriðju umfram einhvern nákvæm þröskuld og þá renni annað hvort hluti beint inn í jöfnunarsjóð
   • 0:28:00 af hverju jöfnunarsjóður ætti að að vera eitthvað sérstakt viðfangsefni í þessari lotu þar sem mér dettur einnig í hug að þarna verði þá að horfa til þess að styrkja jöfnunarsóðinn og sem er síðan ætlað að svona jafna kostnaðarþátttöku sveitarfélaga sem er allt gott og gild en þarna er um grundvallarbreytingaræði sem hefur ekkert verið rætt og þetta er mjög vanhugsað
   • 0:28:28 þetta er mjög vanhugsað og þetta er alls ekki til eftirbreytni við þarf að læða þessu svona inn á lokametrunum án nokkrar umræðu og við höfum enga vitneskju um að þetta mundi mögulega standa til og við erum að að móta okkar umsögn núna það er alveg ljóst að við munum mótmæla þessu harkalega og þarna gætir held ég einhvers konar misskil
   • 0:28:56 lætir held ég einhvers konar misskilnings varðandi að það séu einhver sveitarfélög að verða feita af sjóðum vegna stóriðju ég held að ef fólk horfir nú til sveitarfélagsins fjarðarbyggðar þá réðumst við hér í mjög markvissa og mjög mikla uppbyggingu á innviðum þegar við tókum við stóriðunni og fengum blessunarlega
   • 0:29:24 blessunarlega alkoga hingað inn í samfélagið þannig að það er mjög ósanngjarnt að fara að taka þessar tekjur síðan af okkur

   Spila upptöku frá 0:36:24

   Upptaka bæjarstjórnarfundar 411. Tölva fann kaflann og tímasetningin getur skeikað. Myndbandið er sótt frá YouTube þegar þú ýtir á spila, ekki fyrr. Opna á YouTube

   Sjálfvirk uppskrift af kaflanum

   Tölva skrifaði þetta upp eftir hljóðinu. Villur eru algengar, einkum í nöfnum og tölum, og þetta er ekki orðrétt tilvitnun. Upptakan sjálf er heimildin.

   • 0:36:24 sjá með opnunar gagnvart almenningi það er vel nýtt veit ég og ýmiss konar fólk sem kemur þarna inn með ýmiss konar verkefni og hugmyndir og bara virkilega gamana að fylgjast með því og eins og bara gríðarlega mikilvægt ef við höldum áfram að styðja við þessa starfsemi sem þarna er inni nú er aðeins að koma svo í undir fundargerðaráðs númer níundur þrjátíu og þrjú inn á mál tvöð þrjú sem eru drifar frumvarpið til að hafa um rímiseknir og afnám undaná undan þá orkumannvirki
   • 0:36:52 og afnám undan þá orkumannvirkja frá fasteignamati ragnar svo sem kom vel að fór ágætlega yfir forsöguna á þessu máli og eins og kemur fram í greinargjöf frumvarpsins þá hefur þetta farið í töluverða turverkt samráð og hefur verið til umfjöllunar lengi við höfum svo sem tekið þetta fyrir í bæra áður og hérna og skoðað þetta á reynt vel að tekjum það kom virkilega á óvart að inn í síðustu drögum væri þessi
   • 0:37:20 væri þessi klásulega um þá stóriðjuna og þessar stórnotendur í raun og verðaframagni og ég held það sé einmitt mjög varhugavert að þessu sé bætt við á þessum tímapunkti það er ekki búið að meta áhrifin ekki búi skoða algjörlega til lítar hver í raun verða áhrifin verðasveitarfélagsins sem hafa stóriðju eða hafa þessar stóraritendur í sínum hérna einna sína sveitar félagsmarks
   • 0:37:48 innan sína sitar félagsmarka þannig að ég held að þetta sé eitthvað sem þurfi að taka til skoðunar auðvitað ræddum um að skrifa sérstök með þessa umsögn sem er að mestu leyti klár og ekki farin frá okkur þannig þarna er mál sem við þurfum að skoða vel og ítalía þegar eins og ragnar kom inn á þá vegar þetta svolítið að því að við getum innheimt fasteignaskatta þessari stóruðu hér við höfum staðið straum á þeim kostnaði við að byggja upp inn
   • 0:38:16 við höfum staðið straum á þeim kostnaði við að byggja upp innviðin í kringum þessa stóriðju ef við byggjumst á einviði sem fylgja því að byggjaupp stækkandi samfélög þannig þetta er mjög mikilvægt málefni fyrir okkur þannig að við þurfum að skoða þetta
   • 0:38:44 samstarfsmenn mega gert í fundargerð níun þrjátíu og þrjú um þessum rýmiseigna sem útfærslum á fasteignaskatti gagnvart virkjunum eins og upp til var og hefði boðið að fara hér ágætlega yfir en langan tíð að afnema undanþágu sem var í lögum um að stíflumannvirki og lón og annað erunum allt annað sem tengist virkjunum heldur eins stöðvarhús ber ekki
   • 0:39:12 ber ekki fasteignagjöld og eins og við komum fram bæði hjá stefáni og ragnari þá er þessi hvalrekaákvæði sem sett er inn í lögin alveg hér á lokametrunum er eitthvað sem við getum ekki sætt okkur við það ekki síst vegna þess að á þessi gríðarlegur eðlismunur það er gríðarleg eðlismun á því að taka virkjun inn í sitt samfélag þar sem sveitarfélóft annað
   • 0:39:40 þar sem sveitarfélög oft annað að koma að skipulagsþætti en allur fjárfesting í kringum virkjunina verður til af hendi þess sem er virkja hverju sinni jafnvel vegtengingar og fleira og eiginlega í öllum undir til um vegtengingar eru á vegum virkjunaraðilar á móti þess þegar og byggir þegar stóriða kemur ákveðinna að setast að í ákveðnu sveitarfélagi þá þarf sveitarfélagi að standa straumamiklum meira heldur um skipulagi það stendur straum á skipulaginu
   • 0:40:08 það stendur straum af skipulaginu af innviðunum það þarf hugsanlega að bæta í aðra innviði sína til að taka á móti fólksjölda og þetta er tilgangur fasteignaskatturinn verður það hár per íbúa í sveitarfélaginu þetta ákvaðir svona svipað því sem sveitarfélögin eru stærri því minni áhrifa gætiræða
   • 0:40:36 sveitarfélögin eru stærri því minni áhrifa gætir af því samkvæmt frumvarpinu eins og er núna sett skuli þó renna inn í jöfnunarsjóð og það er auðvitað að menn geta haft á því skoðun ef það kemur að virkjunum og áhrifasvæði virkjanna og þá út frá stærð sveitarfélaga í eðli og ljósi þess að þið þarna verður að taka virkjanir samkvæmt þess nú þegar eru komnar og er unnið að horfa til þess að það sé meira heldur en staðhúr húss sem beri
   • 0:41:04 þessi meira heldur en staðhús sem beri fasteignaskatt en við getum ekki sett á þetta og líka er svolítið óljóst í hvaða formi ætla ég að skilja ekki hvernig hvaða formni á að flokka stóriðu stóriði dag er flokkuð með þeim hætti en hún tekur umtalsvert rafmagn í háspenntu formi ekki lágspenntu eins og öllum svona hefðbundi fyrirtæki og heimili taka heldur kaupaður orkuna beint frá virkjunaraðila eða beint frá aðila og tekar inn í
   • 0:41:32 beint frá aðila og tekar inn og hleypar spennunni niður það eru í dag einhver fimm sex fyrirtæki íslandi eða eitthvað rétt rúmlega það sem hugsanlega er í því formi og ég er ekki viss um að þau sveitarfélög séu með í ljósi þeirra fjárfestingar þau sveitar og ef tökum bara fjarðabréfsemdæmi og þegar fjárfestingarsam farið var ítils að taka á móti alkofjarðóli þá var það meðalann stillt upp og í svo fjárfestingasamningu
   • 0:42:00 og í svo fjárfestingarsamningum viðkomandi stóriðja er líka kveðið á mig hvaða hætt þetta er þannig ég vona að þetta við þessu verði nú breytt og sveitarfélag hér getur ekki sett sig við frekar en önnur sveitarfélög en það er aldeilis á hvalfjarðarsveit og hafnarfjörður akureyri norð þing svo að eitthvað komi í huga sem er í stóriðju en með ígildi stóriðju hjá sér og hafa þurft að fara í umfangsmiklar fjárfestingar en ég ætla von að þessu veri breytt þetta er mjör sérkjanlegt að koma komi
   • 0:42:28 þetta er mjög sérkennilegt að koma inn í ákvæði sem snýr að því að undanskilja eða taka hætta að undanskiljægja einhver mannvirki frá fasteignamatni en sannarlega eru stórirðir ekki undanskild af því og eru bara greiða eftir þar að oftast náttúrlega er byrjað í fjárstingasamningum og tekin ákvörðun um hvernig fasteingjöld fari fram út út úr einhverfi þeirra
   • 0:42:56 bæði núverandi og komandi sveitarfélög bæjarstjórn fjarðarbyggðar ásamt aðrum og svo sem samtök orkusveitarfélaga og fleiri sambandið mótmæla þessu við þarna er þetta bara grundvallarbreyting á því umhverfi sem við höfum sem sveitarfélag í tekjustofni sem er lögbundin með lögum það fellir enginn yfir fasteigingjöld en það er ákvarð innan laganna hvaða bilið er í fasteingjöldum þetta er lögværi um tekjustofn